DKJo! – „Melancholia” – Jacek Malczewski

Podczas wrześniowego spotkania Dyskusyjnego Klubu Jednego Obrazu (DKJo!) przeniesiemy się w świat młodopolskiego symbolizmu, narodowych mitów i malarskiego wizjonerstwa. Na warsztat weźmiemy „Melancholię” Jacka Malczewskiego. To jedno z najważniejszych i najbardziej wielowarstwowych dzieł w historii polskiej sztuki.

Monumentalne płótno jest z jednej strony refleksją nad kondycją narodu polskiego u schyłku XIX wieku, z drugiej natomiast autorefleksją nad rolą artysty. Malczewski stworzył obraz, który jednocześnie zachwyca rozmachem i niepokoi gęstwiną symboli, stawiając bolesne pytania o wolność, przeznaczenie oraz granice ludzkiego działania.

Podczas spotkania:

• Przyjrzymy się niezwykłej konstrukcji dzieła – przeanalizujemy kłębiący się, dynamiczny korowód postaci, który wylewa się z ram niedokończonego płótna wprost do malarskiej pracowni.
• Rozszyfrujemy autorski tytuł i ukryte detale – dowiemy się, dlaczego pełna nazwa brzmi „Melancholia. Prolog. Widzenie. Wiek ostatni w Polsce” i co kryje w sobie groteskowa karykatura z inicjałami „JM” umieszczona na odwrocie obrazu.
• Zbadamy koncept „obrazu w obrazie” – sprawdzimy, jak przestrzeń prywatnego azylu twórcy staje się miejscem zbiorowej halucynacji oraz jak porzucone w rogu akcesoria malarskie manifestują obecność rzeczywistego artysty.
• Omówimy symbolikę wielkiego okna i tajemniczej postaci – zastanowimy się, kim jest stojąca w słonecznym ogrodzie kobieta w czerni, która paraliżuje gwałtowny pęd tłumu ku wolności.
• Zastanowimy się nad uniwersalnym przesłaniem obrazu – czy „Melancholia” to opowieść o fatalizmie historii i zamkniętym cyklu traum, z którego nie ma ucieczki, czy może manifest siły sztuki, która jako jedyna ma moc dokumentowania i przerywania tego błędnego koła?

Jak zawsze zaprosimy do wspólnej dyskusji, dzielenia się własnymi interpretacjami i refleksjami.

Spotkanie poprowadzi: historyk sztuki Łukasz Wudarski.